EN 10204 to norma dotycząca typu certyfikatu, określająca „co jest napisane w dokumencie i kto go podpisuje”, a nie normę materiałową. Dlatego samo zdanie „chcę EN 10204 3.1” jest niepełne — trzeba jeszcze podać gatunek materiału i normę wykonania (np. 316L / EN 10088-2).
Krótka ocena
3.1 to kontrola i podpis samego producenta; 3.2 to kontrola producenta + podpis niezależnej strony trzeciej (jednostki inspekcyjnej lub przedstawiciela wyznaczonego przez użytkownika). Gdy projekt lub klient końcowy wymaga 3.2, zastąpienie go 3.1 jest niezgodne z wymaganiami; odwrotnie — do zwykłych zastosowań wystarczy 3.1 i dodatkowe koszty nadzoru strony trzeciej są niepotrzebne.
Rzeczywiste różnice między certyfikatami
- 2.2: deklaracja zgodności, niezawierająca konkretnych wyników badań (brak zmierzonych wartości składu chemicznego i właściwości mechanicznych). Stosowana zazwyczaj tylko do części nieciśnieniowych i niekrytycznych.
- 3.1: podpisany przez upoważnionego inspektora producenta, dostarczany z partią i zawierający zmierzone wartości składu chemicznego i właściwości mechanicznych dla tej partii, z możliwością identyfikacji numeru wytopu.
- 3.2: na bazie 3.1 proces kontroli jest nadzorowany i podpisany przez stronę trzecią niezależną od producenta (stroną trzecią może być firma inspekcyjna zlecona przez użytkownika lub jego własny przedstawiciel).
Innymi słowy: różnica między 3.1 a 3.2 polega na tym, „czy kontrola była nadzorowana”, a nie „czy dane są dokładne”. Wiele projektów traktuje je jako „wyższy/niższy poziom”, podczas gdy kryterium wyboru powinno być ryzyko skutków awarii: ciśnieniowe, łatwopalne/wybuchowe, elementy bezpieczeństwa wymagają 3.2; zwykłe elementy konstrukcyjne i dekoracyjne — wystarczy 3.1.
Co sprawdzić przy zakupie
Otrzymując certyfikat, nie patrz tylko na napis „3.1” — sprawdzaj punkt po punkcie:
- Zgodność numeru wytopu: numer wytopu na certyfikacie musi być zgodny z oznaczeniem/etykietą stali — to najczęstsze miejsce fałszerstw (certyfikat jest prawdziwy, ale towar nie pochodzi z tego wytopu);
- Zmierzone wartości składu chemicznego: nie zakres normowy, lecz wartości zmierzone, mieszczące się w zakresie; zwróć uwagę na C (dla 316L ≤ 0,03%), Ni, Cr, Mo;
- Właściwości mechaniczne: granica plastyczności, wytrzymałość na rozciąganie, wydłużenie; przy wymaganiach udarnościowych również temperatura badania;
- Stan obróbki cieplnej: dla stali nierdzewnej należy podać stan przesycania/wyżarzania — ten sam gatunek w różnym stanie ma bardzo różną odporność korozyjną;
- Podmiot podpisujący: w 3.1 sprawdź, czy to upoważniony inspektor producenta; w 3.2 — czy jednostka trzecia jest tą uznaną przez użytkownika;
- Numer normy: EN 10204 to norma certyfikatu, musi jej towarzyszyć norma materiałowa (np. EN 10088-2 / ASTM A240).
Częste pułapki
- Projekt wymaga 3.2, dostawca daje 3.1 i mówi „treść jest taka sama” — treść może być taka sama, ale podmiot nadzorujący jest inny i inspektor nadzoru tego nie uzna;
- Pieczęć strony trzeciej należy do firmy inspekcyjnej samego handlowca, a nie do jednostki uznanej przez użytkownika;
- Certyfikat zastąpiony kopią/skanem zamiast oryginału, bez pieczęci ciągłej i możliwości weryfikacji;
- Sprawdzanie tylko certyfikatu bez porównania z cechą na wyrobie — przy niezgodności towaru z dokumentem nie ma możliwości dochodzenia roszczeń.
Możemy dostarczać z każdą partią atest materiałowy EN 10204 3.1 (z zmierzonymi wartościami składu chemicznego i właściwości mechanicznych, identyfikowalnym numerem wytopu), a także współpracować z wskazaną przez Ciebie stroną trzecią przy nadzorze 3.2 — który wariant wybrać, prześlij nam najpierw normę materiałową i warunki odbioru projektu.
