Krąg ze stali nierdzewnej płynie przez ocean przez miesiąc, a po otwarciu opakowania na powierzchni widać plamy rdzy — pierwsza reakcja kupującego to "zły materiał", ale w zdecydowanej większości przypadków materiał jest zgodny z normą: problem tkwi w mikroklimacie wewnątrz kontenera.
Jednozdaniowa diagnoza
Najpierw odróżnij "rdzę zanieczyszczeniową" od "wżerów korozyjnych". Rdza zanieczyszczeniowa to płytkie plamy rdzy wywołane przez cząstki żelaza lub chlorki osadzone na powierzchni; po przetarciu pod spodem jest gładka powierzchnia. Wżery korozyjne to wgłębienia w głąb materiału, których nie da się zetrzeć. Pierwsze to problem pakowania i transportu, drugie dopiero każe podejrzewać materiał lub obróbkę powierzchni.
Trzy kategorie przyczyn
① Kondensacja (najczęstsza). Podczas transportu morskiego dobowe różnice temperatur są duże, a na wewnętrznych ściankach kontenera i powierzchni kręgów wielokrotnie skrapla się woda. Sama skroplona woda nie jest groźna — groźne jest to, że rozpuszcza sole z powietrza: powietrze na szlakach morskich zawiera chlor, więc skropliny stają się rozcieńczonym roztworem chloru, czyli dokładnie tym, czego najbardziej boi się 304/316L.
② Zanieczyszczenie żelazem. Stalowe liny, gwoździe, elementy żelazne na drewnianych klockach, mieszany załadunek z elementami ze stali węglowej, widły wózka widłowego — cząstki żelaza wbijają się w powierzchnię stali nierdzewnej, rdzewieją pod wpływem wilgoci, a woda z rdzą zanieczyszcza otoczenie.
③ Pozostałości na powierzchni. Jony chlorkowe pozostałe po niedokładnym spłukaniu po trawieniu kwasowym, pot z rąk i tłuszcz podczas obróbki, nieusunięte opiłki z cięcia/szlifowania. Ten rodzaj już przed załadunkiem stwarza ukryte zagrożenie.
Cztery naprawdę skuteczne działania w zakresie pakowania
- Folia VCI (lotna inhibitora korozji) + pochłaniacz wilgoci: ilość pochłaniacza obliczaj na podstawie objętości kontenera i długości trasy, nie wrzucaj "na oko" dwóch paczek; folia musi szczelnie okrywać, uszkodzenie oznacza brak ochrony;
- Drewniane klocki muszą być suche: drewno o wysokiej wilgotności to "zbiornik wody", a nie wolno używać drewna impregnowanego środkami zawierającymi chlor (będzie stale uwalniać chlor);
- Nie mieszać ze stalą węglową: elementy ze stali węglowej w tym samym kontenerze sprawią, że skropliny przeniosą rdzę żelazną na stal nierdzewną;
- Kręgi ustawiać pionowo: przy ułożeniu poziomym w środku kręgu łatwo gromadzi się woda; ustawienie pionowe pozwala wodzie spłynąć; podkładki drewniane pod spodem muszą zapewniać wentylację, nie mogą przylegać całą powierzchnią do podłoża.
Dowody warte zachowania podczas załadunku
- Zdjęcia przed załadunkiem (stan powierzchni, kompletność opakowania);
- Rejestrator temperatury i wilgotności wewnątrz kontenera (kilkadziesiąt złotych za sztukę, twardy dowód przy reklamacji);
- Zapis liczby i rozmieszczenia pochłaniaczy wilgoci;
- Lista pakowa i numer kontenera, dla ułatwienia identyfikacji.
Gdy po dostawie pojawią się plamy rdzy, te elementy decydują, czy odpowiedzialność da się jednoznacznie ustalić — reklamacja bez dokumentacji zwykle kończy się podziałem kosztów po połowie.
Kolejność postępowania po dostawie
- Najpierw określ charakter: przetrzyj niewielki fragment wilgotną szmatką/neutralnym środkiem czyszczącym; to, co się zetrze, to rdza zanieczyszczeniowa; to, czego nie da się zetrzeć i ma głębokość, to wżery korozyjne;
- Rdza zanieczyszczeniowa: czyszczenie neutralnym środkiem + dokładne osuszenie, w razie potrzeby miejscowa pasywacja (kwas azotowy lub cytrynowy), nie używaj szczotki drucianej (wprowadzi nowe zanieczyszczenie żelazem);
- Wżery korozyjne: zmierz głębokość, oceń wpływ na użytkowanie; przy wystąpieniu masowym sprawdź materiał (spektrometr) i zapisy obróbki powierzchni;
- Dokumentacja i reklamacja: zrób zdjęcia, oznacz miejsca, zachowaj opakowanie, postępuj zgodnie z warunkami umowy.
Częste pułapki
- Stosowanie środków czyszczących zawierających chlor (np. niektóre odrdzewiacze, wybielacze) — im więcej czyszczenia, tym gorzej;
- Szlifowanie plam rdzy szczotką stalową/papierem ściernym — żelazo wbija się w powierzchnię i po miesiącu rdza wraca w tym samym miejscu;
- Obwinianie wyłącznie dostawcy bez sprawdzenia zapisów załadunku — w końcu nie da się ustalić odpowiedzialności;
- Oszczędzanie na folii VCI i pochłaniaczach wilgoci — zaoszczędzone pieniądze zwykle nie wystarczą na pokrycie strat jednego kręgu.
Podaj nam trasę, czas transportu, sposób pakowania i stan po dostawie — przedstawimy zalecenia dotyczące pakowania; w razie potrzeby możemy również, zgodnie z Twoją metodą odbioru, wystawić zapis stanu powierzchni i certyfikat materiału.
